BIP
Szkoła Podoficerska Wojsk Lądowych
Aktualności
80. rocznica śmierci Patrona Szkoły
18.09.2019
18 września 1939 roku w czasie kierowania przeprawą oddziałów przez rzekę Bzurę śmiertelnie ranny odłamkiem pocisku artyleryjskiego został generał brygady Franciszek Seweryn Wład - dowódca 14. Wielkopolskiej Dywizji Piechoty

Szkoła Podoficerska Wojsk Lądowych w Poznaniu dziedziczy tradycje pułkowych szkół podoficerskich 14 Wielkopolskiej Dywizji. Patronem Szkoły jest gen. bryg. Franciszek Seweryn Wład ostatni przedwojenny dowódca tej dywizji. 18 września 2019 roku mija 80 lat od śmierci Generała.

.

Franciszek Seweryn Wład urodził się 17 października 1888 roku w Ottyni na Ukrainie. Po ukończeniu Korpusu Kadetów w Koszycach w 1907 roku rozpoczął służbę w armii austriackiej. W czasie I wojny światowej jako dowódca kompanii walczył na ternie Galicji. Tam dostał się do niewoli rosyjskiej, został wywieziony na Syberię, skąd uciekł. Przez Chiny i Japonię dotarł do USA a następnie do Anglii. Po wymianie jeńców wojennych wrócił do armii austriackiej i walczył na froncie włoskim.

.

Z dniem 29 listopada 1918 roku w stopniu kapitana zostaje przyjęty do Wojska Polskiego. W czasie wojny polsko – bolszewickiej służył na stanowiskach sztabowych m.in. jako szef sztabu Frontu Wołyńskiego, szef sztabu 1 Dywizji Piechoty Legionów, szef Oddziału Wyszkolenia Sztabu Generalnego.

.

W latach 1919 - 1922 kształcił się w paryskiej Wyższej Szkole Wojennej (Ecole Superieure de Guerre) po czym odbył staż w Sztabie Głównym armii francuskiej. Po powrocie do kraju został szefem Oddziału Operacyjnego Sztabu Generalnego. W październiku 1926 został wyznaczony na dowódcę 1 Pułku Strzelców Podhalańskich w Nowym Sączu a w marcu 1927 roku został dowódcą piechoty dywizyjnej w 25 Dywizji Piechoty w Kaliszu. W październiku 1930 roku objął dowództwo nad 14. WDP.  1 stycznia 1933 roku Prezydent RP Ignacy Mościcki awansował płk. Włada na stopień generała brygady.

.

W chwili wybuchu II wojny światowej 14 Dywizja Piechoty wchodziła w skład Armii „Poznań”. 1 września 1939 roku Dywizja znajdowała się na osłonowych pozycjach Poznania, a następnie rubieży Kruszwica-Warta. W nocy z 2 na 3 września 1939 roku oddziały dywizji przerzucone zostały w okolice Swarzędza. Począwszy od 3 września  14 Dywizja Piechoty przemieszczała się na wschód, docierając w okolice Kutna.

.

9 września 1939 roku 14. DP otrzymała rozkaz uderzenia po osi Piątek–Stryków – w składzie grupy operacyjnej gen. Edmunda Knolla-Kownackiego. Tym atakiem dywizja rozpoczęła swój udział w największej bitwie kampanii wrześniowej – Bitwie nad Bzurą. Po początkowych, znacznych sukcesach - m.in. rozbiciu niemieckiej 30. DP, wskutek zdecydowanej przewagi sił niemieckich, nastąpiło rozproszenie sił i utrata zdolności operacyjnych przez 14. WDP.

.

17 września gen. Wład wydał ostatni rozkaz na piśmie do dowódców podległych mu pułków piechoty: „ Nie jestem w stanie w wytworzonych warunkach skoncentrować dywizji i dowodzić całością. Rozkazuję dowódcom pułków …. przejść przez Bzurę w rejon Witkowic i przebijać się przez pierścień otaczającego nieprzyjaciela na Puszczę Kampinoską i dalej na Warszawę”.

.

18 września na godz. 16 Generał planował przejście Bzury w rejonie Kamiona wraz ze sztabem dywizji i resztkami 58 pułku piechoty. Godzinę przed planowanym forsowaniem rzeki dowódca 14. WDP przebywając na punkcie obserwacyjnym został śmiertelnie ranny odłamkiem pocisku artyleryjskiego. Zmarł około godziny 18 w gajówce Januszew koło Wyszogrodu. Przed śmiercią napisał ostatni list do żony: „Myślę o Tobie, Polsce się poświęcam. Chowaj naszego syna na dzielnego Polaka. Spowiadałem się. Frank”. Pochowany został obok kościoła w Iłowie, w czerwcu 1940 roku został ekshumowany, by ostatecznie spocząć w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

.

Generał Wład otrzymał wiele orderów i odznaczeń m.in. : Krzyż Srebrny Orderu Wojenny „Virtuti Militari”, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, czterokrotnie Krzyż Walecznych.

.
.


.
.
Tekst: chor. Andrzej Kędzierski

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych