BIP
Szkoła Podoficerska Wojsk Lądowych
Aktualności
Obchody 75. rocznicy śmierci gen. Henryka Kowalówki
18.06.2019
18 czerwca 2019 roku na terenie byłego niemieckiego obozu karno - śledczego w Żabikowie odbyła się uroczystość patriotyczna w 75. rocznicę zamordowania komendanta Okręgu Poznań Armii Krajowej gen. Henryka Kowalówki i jego żołnierzy

.

75 lat temu w niemieckim obozie karno-śledczym w Żabikowie rozstrzelany został płk Henryk Kowalówka, komendant Okręgu Poznań Armii Krajowej wraz ze swoimi żołnierzami. W obchodach rocznicowych poświęconych pamięci rozstrzelanych, które odbyły się w Luboniu – Żabikowie udział wzięły rodziny więźniów obozu w Żabikowie, przedstawiciele władz samorządowych i wojewódzkich, przedstawiciele służb mundurowych oraz młodzież szkolna.

.

**********

.

Henryk Kowalówka urodził się w  1897 roku w Brzezince pod Wadowicami. Kiedy wybuchła I wojna światowa jako ochotnik wstąpił do Legionów Józefa Piłsudskiego i służył w I Brygadzie. W 1916 roku został wcielony do armii austriackiej a następnie wysłany na front włoski, gdzie został ranny. Kiedy wrócił do kraju związał się z Polska Organizacją Wojskową. Następnie brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku, podczas której został ciężko ranny. Za odwagę i waleczność odznaczony został Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz awansowany do stopnia podporucznika.

.

W czasie kampanii wrześniowej Henryk Kowalówka służył w 72 pułku piechoty, uczestnicząc w walkach granicznych na Górnym Śląsku. Był współzałożycielem konspiracyjnej Organizacji Orła Białego organizował Okręg Śląski Związku Walki Zbrojnej, następnie został Komendantem Okręgu Poznańskiego Armii Krajowej. Podczas okupacji przyjmował różne pseudonimy m.in. „Kosiarz”, „Dziedzic”, „Profesor”, „Zrąb”, przyczynił się do rozbudowania struktur sztabowych i terytorialnych Okręgu Poznańskiego AK a także sieci wywiadowczej i Kedywu. W obliczu przewidywanych działań powstańczych, przygotował plan działań operacyjnych Okręgu Poznańskiego Wielokrotnie przemierzał podległy mu teren by kontaktować się z inspektorami rejonowymi i komendantami obwodów. Kierowany przez niego okręg należał do najlepiej zorganizowanych.

.

Pułkownik Henryk Kowalówka aresztowany został 22 stycznia 1944 roku. Po zatrzymaniu przez gestapo poddany został brutalnemu śledztwu w siedzibie gestapo mieszczącym się w dzisiejszym Domu Żołnierza w Poznaniu. Rozstrzelany został razem ze swoimi żołnierzami w dniu 2 czerwca 1944 roku na terenie obozu karno-śledczego w Żabikowie.

.

W listopadzie 1995 roku Prezydent RP pośmiertnie awansował pułkownika Henryka Kowalówkę do stopnia generała brygady.

.

**********

.

Uroczystość na terenie byłego niemieckiego obozu karno- śledczego w Żabikowie rozpoczęła się mszą świętą odprawiona przy pomniku „Nigdy Wojny”. Po mszy głos zabrała Burmistrz Miasta Luboń Małgorzata Machalska, która przypomniała bohaterską postać gen. Henryka Kowalówki.

.

W trakcie uroczystości przeprowadzony został Apel Poległych. Tekst Apelu odczytany został przez mjr. Krzysztofa Sałatę z poznańskiego Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych. Pododdział honorowy ze Szkoły Podoficerskiej Wojsk Lądowych oddał salwę honorową, po czym delegacje złożyły kwiaty pod Ściana Śmierci obozu w Żabikowie.  

.

W uroczystościach rocznicowych oprócz pododdziału honorowego Szkoły, dowodzonego przez chor. Krzysztofa Karolczaka udział wziął także poczet sztandarowy Szkoły Podoficerskiej Wojsk Lądowych.

.

Cześć Pamięci bohaterskich żołnierzy!!!

.

.

 


.
.
.

Tekst i foto: chor. Andrzej Kędzierski


Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych