BIP
Szkoła Podoficerska Wojsk Lądowych
Aktualności
18 września rocznica śmierci gen. Włada
18.09.2017
78 rocznica śmierci dowódcy 14 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty, patrona Szkoły Podoficerskiej Wojsk Lądowych - gen. bryg. Franciszka Seweryna Włada.

.

Myślę o Tobie, Polsce się poświęcam.

Chowaj naszego syna, na dzielnego Polaka.

Spowiadałem się. Frank.”

Ostatni list gen. Włada do Żony

.

Franciszek Seweryn Wład urodził się 17 października 1888 roku w Hołoskowie, powiat tłumacki na Podolu. Był synem urzędnika kolejowego Dymetreusza i Eleonory z Richlingów. Uczestniczył w walkach podczas I Wojny Światowej oraz Wojnnie Obronnej Polski w 1939 roku.

Służbę w odrodzonym Wojsku Polskim rozpoczął w 1918 roku. Walczył na Froncie Wołyńskim i Litewsko-Białoruskim. W latach 1919 - 1922 kształcił się w paryskiej Wyższej Szkole Wojennej, odbywając następnie staż w Sztabie Głównym armii francuskiej. Po powrocie do kraju był kolejno: szefem Oddziału Operacyjnego Sztabu Generalnego; dowódcą 1 Pułku Strzelców Podhalańskich, dowódcą piechoty dywizyjnej w 25 Dywizji Piechoty w Kaliszu. W październiku 1930 roku został mianowany na dowódcę 14 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty w Poznaniu. 1 stycznia 1933 roku otrzymał nominację generalską. Osiedlając się w Poznaniu czynnie włączył się w życie społeczne miasta i regionu. Prowadził szeroką działalność popularyzującą problematykę wojskowo-obronną wśród młodzieży. W podległej sobie dywizji systematycznie zwiększał efektywność szkolenia oraz wzmacniał dyscyplinę wewnętrzną.

.

Pod dowództwem generała Włada 14 Dywizja Piechoty - zwana „Żelazną” lub „Szturmową” - miała opinię jednej z najlepszych w Wojsku Polskim. Pułkownik Stefan Rowecki , oceniając w maju 1939 roku polskich dowódców, napisał: „Inteligentny, świetny wyszkoleniowiec…”. W 1939 roku, niezależnie od sprawowania dowództwa 14 DP, zajął się także organizacją Wielkopolskiej Brygady Obrony Narodowej. Wybuch wojny zastał Dywizję na pozycjach osłonowych miasta i garnizonu Poznań. Jako związek operacyjny Armii „Poznań”, Dywizja otrzymała zadanie obrony Poznania, a potem rubieży Kruszwica-Warta. Walki z przeważającymi siłami niemieckimi toczyły się w Rawiczu, Lesznie oraz w rejonie Zbąszynia i Międzychodu. W dniach 3-9 września, Dywizja przemieściła się do rejonu ześrodkowania Kutno. 9 września gen. Wład otrzymał rozkaz uderzenia po osi Piątek-Stryków w składzie grupy operacyjnej gen. Edmunda Knolla-Kownackiego. Po początkowych, znacznych sukcesach - m.in. rozbiciu niemieckiej 30 DP, wskutek zdecydowanej przewagi sił niemieckich, nastąpiło rozproszenie sił i utrata zdolności operacyjnych przez 14 DP. 17 września gen. Wład wydał ostatni rozkaz na piśmie do dowódców podległych mu pułków piechoty: „Nie jestem w stanie w wytworzonych warunkach skoncentrować dywizji i dowodzić całością. Rozkazuję dowódcom pułków …. przejść przez Bzurę w rejon Witkowic i przebijać się przez pierścień otaczającego nieprzyjaciela na Puszczę Kampinoską i dalej na Warszawę”. 18 września, podczas próby obrony Białej Góry, dowódca 14 DP został śmiertelnie ranny i zmarł w gajówce Januszew koło Wyszogrodu. Dowódca niemieckiej 19 DP - gen. por. Schwentez, zezwolił na pogrzeb Generała w Iłowie oddał poległemu honory i powiedział: „Wycierpieliśmy od jego 14 dywizji w tej bitwie…”. Ciało generała Włada ekshumowano i spoczęło w Warszawie - na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, w Alei Zasłużonych.

.

W wydawnictwie podziemnym z czerwca 1943 roku „Za Honor i Ojczyznę” wydanym w okupowanej Warszawie znalazła się relacja z ostatnich chwil gen. Włada: „ (…) w trakcie walki znalazł nad Bzurą śmierć dowódca 14 Dywizji Piechoty - gen. Franciszek Wład. Gdy z dywizji jego pozostały szczątki, gdy nie odniosły skutku rozpaczliwe ataki, którymi gen. Wład dowodził osobiście, dn. 18 września oświadczył on swym oficerom >> Nie mamy z czym wracać z pola walki, dla mnie jako dowódcy dywizji jedynym wyjściem żołnierskim jest zginąć wśród swoich żołnierzy<< (...)”.

Kilka godzin później, poszarpany odłamkami granatu, ranny od kul karabinów maszynowych, podyktował swój ostatni list do żony: „Myślę o Tobie, Polsce się poświęcam. Chowaj naszego syna, na dzielnego Polaka. Spowiadałem się. Frank.”

Generał brygady Franciszek Seweryn Wład odznaczony był m.in. : Orderem Wojennym „Virtuti Militari” V klasy, Orderem Polonia Restituta III klasy, trzykrotnie Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi.

Wszystkie atrybuty generała Franciszka Włada dopełniła jego śmierć na polu bitwy polskiego września. Postać generała Franciszka Seweryna Włada kojarzy się z cechami najlepszymi i najwznioślejszymi - umiłowaniem Ojczyzny, szacunkiem i służbą dla niej. Te cechy obywatelskie Generała, połączone z jego zdolnościami wojskowymi - szczególnie w zakresie stałego zwiększania efektywności szkolenia oraz wzmacniania dyscypliny wojskowej, wysoką wymagalnością w stosunku do podwładnych, bezstronnością i sprawiedliwością w traktowaniu żołnierzy, umiejętnością zjednywania podkomendnych legły u podstaw, dokonanego przez żołnierzy i pracowników Szkoły, wyboru gen. bryg. Franciszka Włada na swojego Patrona. Postać Patrona Szkoły jest wspaniałym przykładem dochowania wierności przysiędze wojskowej, szacunku i umiłowania Ojczyzny, wynoszenia honoru żołnierskiego do najwyższej godności społecznej.

Na mocy decyzji Nr 212/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 czerwca 2011 roku Szkole Podoficerskiej Wojsk Lądowych w Poznaniu nadano imię generała brygady Franciszka Seweryna Włada.

.

Panie Generale!

– z dumą kontynuujemy będziemy chlubne wartości jakie przyświecały Panu w życiu!

Pamięć o Tobie i bohaterskich żołnierzach 14 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty nie przeminie.

Generale Wład – cześć Twej pamięci!!!

.

.

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych