BIP
Szkoła Podoficerska Wojsk Lądowych
Patron szkoły

 


  Generał Brygady Franciszek Seweryn Wład 

 


Na mocy decyzji Nr 212/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 czerwca 2011 r. Szkole Podoficerskiej Wojsk Lądowych w Poznaniu nadano imię generała brygady Franciszka Seweryna Włada.

Franciszek Seweryn Wład urodził się 17 października 1888 roku w Hołoskowie, powiat tłumacki na Podolu. Był synem urzędnika kolejowego Dymetreusza i Eleonory z Richlingów. Uczestniczył w walkach podczas I wojny światowej oraz wojny obronnej Polski w 1939 r. Służbę w odrodzonym Wojsku Polskim rozpoczął w 1918 r. Walczył na Froncie Wołyńskim i Litewsko-Białoruskim. W latach 1919 - 1922 kształcił się w paryskiej Wyższej Szkole Wojennej, odbywając następnie staż w Sztabie Głównym armii francuskiej. Po powrocie do kraju był kolejno: szefem Oddziału Operacyjnego Sztabu Generalnego; dowódcą 1. Pułku Strzelców Podhalańskich, dowódcą piechoty dywizyjnej w 25. Dywizji Piechoty w Kaliszu. W październiku 1930 r. został mianowany na dowódcę 14. Wielkopolskiej Dywizji Piechoty w Poznaniu. 1 stycznia 1933 r. został mianowany generałem brygady. Osiedlając się w Poznaniu czynnie włączył się do życia społecznego miasta i regionu. Prowadził szeroką działalność popularyzującą problematykę wojskowo - obronną wśród młodzieży. W podległej sobie dywizji systematycznie zwiększał efektywność szkolenia stanów osobowych oraz wzmacniał dyscyplinę wewnętrzną.

.

Pod jego kierownictwem 14. Dywizja Piechoty - zwana „Żelazną” lub „Szturmową” - miała opinię jednej z najlepszych tego typu jednostek w Wojsku Polskim. Pułkownik Stefan Rowecki , oceniając w maju 1939 r. polskich dowódców, napisał: „Inteligentny, świetny wyszkoleniowiec…”. W 1939 r., niezależnie od sprawowania dowództwa 14. DP, zajął się także organizacją Wielkopolskiej Brygady Obrony Narodowej. Wybuch wojny zastał Dywizję na pozycjach osłonowych miasta i garnizonu Poznań. Jako związek operacyjny Armii „Poznań”, otrzymała ona zadanie obrony Poznania, a potem rubieży Kruszwica-Warta. W ciągu pierwszych dwóch dni wojny znajdowała się w rejonie obronnym Poznania. Walki z przeważającymi siłami niemieckimi toczyły się w Rawiczu i w Lesznie oraz w rejonie Zbąszynia i Międzychodu. W nocy z 2 na 3 września 14. DP przerzucono w okolice miasta Swarzędza. Następnie, w dniach 3-9 września, Dywizja przemieściła się do rejonu ześrodkowania Kutno. 9 września gen. Wład otrzymał rozkaz uderzenia po osi Piątek-Stryków w składzie grupy operacyjnej gen. Edmunda Knolla-Kownackiego. Po początkowych, znacznych sukcesach - m.in. rozbiciu niemieckiej 30. DP, wskutek zdecydowanej przewagi sił niemieckich, nastąpiło rozproszenie sił i utrata zdolności operacyjnych przez 14. DP . 17 września gen. Wład wydał ostatni rozkaz na piśmie do dowódców podległych mu pułków piechoty: „ Nie jestem w stanie w wytworzonych warunkach skoncentrować dywizji i dowodzić całością. Rozkazuję dowódcom pułków …. przejść przez Bzurę w rejon Witkowic i przebijać się przez pierścień otaczającego nieprzyjaciela na Puszczę Kampinoską i dalej na Warszawę”. W dniu 18 września, podczas próby obrony Białej Góry, dowódca 14. DP został śmiertelnie ranny. Zmarł tego dnia w gajówce Januszew koło Wyszogrodu. Pochowany początkowo w Iłowie, później ekshumowany, spoczął w Warszawie - na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, w Alei Zasłużonych. Dowódca niemieckiej 19. DP - gen. por. Schwentez, który zezwolił na pogrzeb gen. w Iłowie oddał poległemu honory i powiedział: „Wycierpieliśmy od jego 14. dywizji w tej bitwie…”. W wydawnictwie podziemnym z czerwca 1943 r. Za Honor i Ojczyznę” wydanym w okupowanej Warszawie znalazła się relacja z ostatnich chwil gen. Włada: „ (…) w trakcie walki znalazł nad Bzurą śmierć dowódca 14. Dywizji Piechoty - gen. Franciszek Wład. Gdy z dywizji jego pozostały szczątki, gdy nie odniosły skutku rozpaczliwe ataki, którymi gen. Wład dowodził osobiście, dn. 18 września oświadczył on swym oficerom >> Nie mamy z czym wracać z pola walki, dla mnie jako dowódcy dywizji jedynym wyjściem żołnierskim jest zginąć wśród swoich żołnierzy<< (...) W kilka godzin po tym, poszarpany odłamkami granatu, ranny kulami karabinów maszynowych, podyktował swój ostatni list do żony.

Krótki ostatni list: >> Myślę o Tobie, Polsce się poświęcam. Chowaj naszego syna na dzielnego Polaka <<

.

Odznaczony m.in. : Orderem Wojennym „Virtuti Militari” V klasy, Orderem Polonia Restituta III klasy, trzykrotnie Krzyżem Walecznych , Złotym Krzyżem Zasługi.

Wszystkie atrybuty generała Franciszka Włada dopełniła jego śmierć na polu bitwy polskiego września. Postać generała Franciszka Seweryna Włada kojarzy się z cechami najlepszymi i najwznioślejszymi - umiłowania Ojczyzny, szacunku i służby dla niej. Te cechy obywatelskie Generała, połączone z jego zdolnościami wojskowymi - szczególnie w zakresie stałego zwiększania efektywności szkolenia oraz wzmacniania dyscypliny wojskowej, wysoką wymagalnością w stosunku do wszystkich podwładnych, przejawianą bezstronnością i sprawiedliwością w traktowaniu żołnierzy, umiejętnością zjednywania podkomendnych legły u podstaw, dokonanego przez żołnierzy i pracowników Szkoły, wyboru gen. bryg. Franciszka Włada na swojego Patrona. Generał Wład to wzorzec ludzkiej ofiarności i poświęcenia w imię obrony Ojczyzny. Jego bohaterstwo, upór, wytrwałość, zdolności przywódcze, zaangażowanie w życie społeczne stanowią doskonałą inspirację do podejmowania wysiłków leżących u podstaw wychowania młodego pokolenia żołnierzy, wszechstronnego rozwoju ich osobowości oraz odpowiedzialnego uczestnictwa w życiu społecznym. Postać Patrona Szkoły jest wspaniałym przykładem dochowania wierności przysiędze wojskowej, szacunku i umiłowania Ojczyzny, wynoszenia honoru żołnierskiego do najwyższej godności społecznej.

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych